Kısa cevap: Araba finanse etme veya nakit ödeme kararı, faiz oranı ile paranın sizde kalırsa üretebileceği getiri arasındaki farka bağlıdır. Faiz oranı düşükse ve elinizdeki nakdi daha verimli kullanabiliyorsanız kredi mantıklı olabilir; faiz yüksekse, acil durum fonunuz yoksa ya da taksit bütçenizi zorlayacaksa nakit alım neredeyse her zaman daha ucuza gelir. Ancak nakit ödeme uğruna birikimlerinizi sıfırlamak, çoğu insanın yaptığı en pahalı "tasarruf" hatasıdır.
Hayır. Nakit alımın da bir maliyeti var: fırsat maliyeti. 600.000 TL'yi araca yatırdığınızda, o para artık mevduatta, tahvilde veya fonda getiri üretmiyor. Eğer güvenli araçlarda elde edebileceğiniz net getiri, kredi faizinden yüksekse, nakit ödemek matematiksel olarak kayıptır.
Tersi de doğru: kredi faizi, alabileceğiniz getirinin üzerindeyse — ki tüketici kredilerinde çoğunlukla böyledir — nakit ödemek net kazançtır. Burada karşılaştırmayı vergi ve masraf sonrası rakamlarla yapmak şart. Mevduat getirisinden stopaj düşülür, kredide ise dosya masrafı, sigorta zorunlulukları ve BSMV gibi kalemler efektif maliyeti ilan edilen faizin üstüne çıkarır.
Çok. Araç, ihtiyaç anında bir günde nakde çevrilebilen bir varlık değildir. Tüm birikiminizi araca dönüştürüp arkanızda hiçbir tampon bırakmazsanız, ilk beklenmedik masrafta kredi kartına ya da çok daha pahalı bir ihtiyaç kredisine mecbur kalırsınız. Bu senaryoda "faizden kaçındım" derken daha yüksek faize razı olmuş olursunuz.
Pratik kural: en az 3–6 aylık zorunlu giderinizi karşılayan acil durum fonu dokunulmaz kalmalı. Bu fonu bozarak nakit alım yapmak yerine, aracın bir kısmını peşin ödeyip kalanı kısa vadeli finanse etmek genellikle daha sağlıklıdır.
Araç için ayırdığınız toplam aylık yük — taksit, kasko, trafik sigortası, bakım, yakıt, otopark — net gelirinizin %15–20'sini aşıyorsa, aldığınız araç size büyük geliyor demektir. Bu oran, harcama kategorilerinizi düzenli izliyorsanız bir bakışta çıkar. Basit bir bütçeleme tablosu tutmuyorsanız, kredi kararından önce iki–üç ay gerçek harcamanızı kaydetmek, herhangi bir faiz hesabından daha fazla para kazandırır.
Vade uzadıkça taksit düşer ama toplam faiz büyür ve daha uzun süre "değeri düşen bir varlığa borçlu" kalırsınız. Sıfır araçlarda değer kaybı ilk yıllarda hızlıdır; uzun vadede kredi bakiyesinin aracın piyasa değerini aşması mümkündür. Bu durumda aracı satmak istediğinizde cebinizden para çıkar.
| Kriter | Kredi | Nakit |
|---|---|---|
| Toplam maliyet | Daha yüksek (faiz + masraf) | Daha düşük |
| Likidite | Korunur | Azalır |
| Aylık nakit akışı | Sabit yük | Serbest |
| Pazarlık gücü | Sınırlı | Genellikle yüksek |
| Psikolojik yük | Borç stresi | Birikim eridi hissi |
Çoğu kişi için en dengeli çözüm, acil durum fonunu bozmadan mümkün olan en yüksek peşinatı verip kalanı kısa vadeyle (12–24 ay) finanse etmektir. Böylece hem toplam faiz sınırlı kalır hem de nakit tamponunuz ayakta durur. Ayrıca ek gelir kaynaklarından gelen tutarları taksiti erken kapatmak için kullanmak, vade sonundaki faiz yükünü ciddi biçimde azaltır — erken kapamada faiz indirimi uygulanıp uygulanmadığını sözleşmede mutlaka kontrol edin.
Satıcıya ve araç tipine göre değişir. Kritik nokta şu: teklif edilen peşin iskontosunu, kredinin toplam faiz maliyetiyle karşılaştırın. İskonto faizden büyükse nakit, küçükse kredi öne geçer.