Kısa cevap: Çoğu aile için uygun hayat sigortası tutarı, yıllık net gelirin 10–15 katı arasındadır. Ama bu bir başlangıç noktası; gerçek rakam borçlarınıza, çocuklarınızın yaşına, eşinizin gelir kapasitesine ve mevcut birikiminize göre değişir. Doğru yöntem, "kaç kat" formülünden çok, ailenizin siz olmadığınızda karşılaşacağı nakit açığını hesaplamaktır.
Çünkü çarpan yöntemi ailenin yapısını görmez. Aynı maaşı alan iki kişiden biri 45 yaşında, çocukları üniversiteyi bitirmiş ve kredisi kapanmış olabilir; diğeri 32 yaşında, 15 yıllık konut kredisi ve iki küçük çocuğu vardır. İkisinin ihtiyacı asla aynı değildir. Çarpan yöntemi hızlı bir kontrol aracı olarak iyidir: hesabınız çıktıktan sonra sonucun mantıklı bir aralıkta olup olmadığını görmek için kullanın.
En anlaşılır yöntem İhtiyaç–Kaynak yaklaşımıdır. İki liste yaparsınız: ailenin ödemek zorunda kalacağı tutarlar ve elinde hâlihazırda bulunan kaynaklar. Aradaki fark, sigorta tutarınızdır.
Sigorta tutarı = Toplam ihtiyaç − Toplam kaynak. Oturduğunuz evi kaynak listesine yazmayın; aileniz orada yaşamaya devam edecek.
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Aylık zorunlu gider 25.000 TL × 12 ay × 12 yıl | 3.600.000 TL |
| Konut kredisi kalan anapara | 700.000 TL |
| Diğer borçlar | 90.000 TL |
| İki çocuk için eğitim | 600.000 TL |
| Tek seferlik giderler | 60.000 TL |
| Toplam ihtiyaç | 5.050.000 TL |
| Birikim ve yatırımlar | -350.000 TL |
| İşyeri grup sigortası | -400.000 TL |
| Gereken poliçe tutarı | ≈ 4.300.000 TL |
Bu rakamı yuvarlarken aşağı değil yukarı yuvarlayın; enflasyon, hesabın en zayıf tarafıdır.
İki pratik yol var. Birincisi, gelir ikamesi kalemini bugünkü giderle değil, orta vadeli gider beklentinizle çarpmak. İkincisi, teminatı olduğu gibi bırakıp poliçeyi her 2–3 yılda bir gözden geçirmek. İkinci yöntem daha ucuz başlar ama disiplin gerektirir; kontrol dönemlerini takviminize yazmazsanız teminatınız yıllar içinde sessizce erir. Bütçe takibi yaparken düzenli olarak gözden geçirdiğiniz kalemler arasına poliçe teminatını da eklemek en sağlam çözümdür.
Çoğu durumda evet, ama daha küçük bir tutarla. Çalışmayan eş, para kazanmasa da ekonomik değeri olan iş yapar: çocuk bakımı, ev işleri, ulaşım. O kişi olmadığında bu hizmetleri satın almak zorunda kalırsınız. Bakıcı ve ev desteğinin yıllık maliyetini, çocuklar büyüyene kadar geçecek yıl ile çarpmak makul bir tutar verir.
Teminat tutarı ile ürün tipi ayrı kararlar. Amacınız ailenin nakit açığını kapatmaksa, aynı bütçeyle çok daha yüksek teminat veren vadeli (risk) poliçeler işi görür. Birikim ve yatırım ihtiyacınızı sigorta ürünü üzerinden değil, ayrı bir yatırım planıyla çözmek genellikle daha şeffaf ve daha esnektir. Sigortayı "koruma", yatırımı "büyüme" olarak ayrı düşünmek karar vermeyi kolaylaştırır.
Kimse gelirinize bağımlı değilse ihtiyaç çok düşüktür. Yalnızca son giderleri karşılayacak mütevazı bir teminat yeterli olabilir. Yine de gençken ve sağlıklıyken alınan poliçenin priminin daha düşük olduğunu unutmayın.
Hayır. O poliçe genellikle sadece kalan kredi borcunu kapatır ve lehdar bankad